Εκατοντάδες χιλιάδες ελαστικών αυτοκινήτων πετάγονται κάθε χρόνο στους σκυβαλότοπους και στην ύπαιθρο, ενώ παρατηρείται πολύ συχνά το επίσης παράνομο φαινόμενο της καύσης τους.
Το πρόβλημα που προκύπτει από τη μη ανακύκλωση των ελαστικών είναι τεράστιο και εγκυμονεί κινδύνους τόσο για το περιβάλλον όσο και για τον ανθρώπινο οργανισμό. Έχετε αναρωτηθεί πού καταλήγουν τα άχρηστα ελαστικά των οχημάτων μας; Πόσο κακό κάνει στο περιβάλλον η παράνομη απόρριψη σε πολλά σημεία της υπαίθρου και πόσο μάλιστα η καύση; Ο Επίτροπος Περιβάλλοντος Χαράλαμπος Θεοπέμπτου εγείρει τη σοβαρότητα του θέματος και επισημαίνει την ανάγκη για δημιουργία προνοιών για ανακύκλωσή τους.
- Πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα που προκύπτει από τα άχρηστα ελαστικά;
Το πρόβλημα που παρουσιάζεται με τα παλιά και χρησιμοποιημένα ελαστικά αυτοκινήτων στην Κύπρο είναι πραγματικά τεράστιο. Με βάση στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2005 εισάχθηκαν 649.316 ελαστικά όλων των τύπων, αξίας £15,8 εκ. και το 2006 εισάχθηκαν 668.695 ελαστικά αξίας £16,7 εκ. Οι αριθμοί συνάδουν με τον υπολογισμό τού σχεδόν ενός ελαστικού το χρόνο ανά κεφαλήν, ενός απλού υπολογισμού που κάνουν οι ανακυκλωτές στην Ευρώπη για να υπολογίσουν στα γρήγορα τις ποσότητες.
Η κυπριακή νομοθεσία (Landfill Directive) χαρακτηρίζει τα παλιά ελαστικά ως επικίνδυνο απόβλητο και απαγορεύει την απόρριψή τους σε σκουπιδότοπους, μια πρόνοια που φυσικά δεν εφαρμόζεται.
- Πού καταλήγουν, όμως, όλες αυτές οι εκατοντάδες χιλιάδες ελαστικών που πετάμε κάθε χρόνο;
Πολλοί τα πετούν στην ύπαιθρο ή, ακόμη χειρότερα, τα καίνε. Το ανεξέλεγκτο κάψιμο ελαστικών παράγει πυκνό καπνό και τοξικά αέρια, που μολύνουν την ατμόσφαιρα, τα νερά, το έδαφος και τα φυτά. Τα τοξικά αυτά έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν μεταλλάξεις στα κύτταρα, με αποτέλεσμα τον καρκίνο, που μπορεί να επηρεάσει ακόμη και απογόνους. Ένα ελαστικό αυτοκινήτου που καίγεται ανεξέλεγκτα, είναι οκτώ φορές πιο βλαβερό απ’ ό,τι το ελεύθερο κάψιμο άλλου είδους πλαστικών. Επίσης αξίζει να αναφέρουμε ότι, όταν το ελαστικό θαφτεί, επειδή είναι ασταθές υλικό, δεν μπορεί να στερεοποιηθεί και έτσι η γη μετακινείται, ενώ αλλάζει η στεγανότητα και η στερεότητα του εδάφους.

Λύσεις

- Υπάρχουν οδηγίες ή δεσμεύσεις από την Ε.Ε.;
Δεν υπάρχει Οδηγία από την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τα ελαστικά. Υπάρχει, όμως, μια σειρά από επιλογές που προσφέρονται για λύση του προβλήματος μαζί με καλά παραδείγματα από άλλες χώρες όπως τη Φινλανδία, το Βέλγιο και την Ελλάδα. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις που μπορούμε ως κράτος να εφαρμόσουμε. Οι αριθμοί των ελαστικών είναι μεγάλοι? με μια μικρή χρέωση, π.χ. £1 ανά ελαστικό, μπορούμε εύκολα να χρηματοδοτήσουμε τις πιο κατάλληλες μορφές διαχείρισης. Άλλες πιθανές λύσεις προσφέρονται επίσης μέσω των “Πράσινων Συμβάσεων” που έχει πρόσφατα εγκρίνει το Υπουργικό Συμβούλιο.
Η προσθήκη, για παράδειγμα, αλεσμένου ελαστικού στην άσφαλτο είναι γνωστό ότι μειώνει το θόρυβο του δρόμου κατά 50%, οι κύβοι από παλιά ελαστικά απορροφούν κραδασμούς, ακόμη και η επαναχρησιμοποίηση των ελαστικών είναι δυνατή.

Στην Κύπρο

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εισαγωγέων Ελαστικών, Δημήτρης Δημάδης, αναφερόμενος στο πρόβλημα, επισήμανε ότι η Κύπρος είναι από τις λίγες χώρες που εισάγουν μεγάλη ποικιλία ελαστικών. Ήδη, είπε, ο Σύνδεσμος σε συνεννόηση με τον Επίτροπο Περιβάλλοντος και φορείς του κράτους προχωρούν στις διαδικασίες για ανακύκλωση των ελαστικών. «Η Κύπρος ίσως θα είναι από τις πρώτες χώρες που θα έχουν ολοκληρωτικό σύστημα διαχείρισης των ελαστικών. Έχουμε ζητήσει από την Κυβέρνηση να μας καθορίσει τα λεγόμενα “πράσινα σημεία” στα οποία να μαζεύονται μόνο τα ελαστικά και είμαστε σε διαβουλεύσεις με τέσσερις ανακυκλωτές, με πρώτιστο μέλημά μας την προστασία του κόστους. Βάσει της νομοθεσίας, το κόστος πρέπει να το επωμισθεί ο καταναλωτής, άρα προσπαθούμε να αποφύγουμε το μονοπώλιο και να βρούμε το σχεδόν μηδενικό κόστος για να προχωρήσουμε στις διαδικασίες διαχείρισης. Υπολογίζουμε ότι μέχρι το Μάιο θα είμαστε σε θέση να ελαφρύνουμε το περιβάλλον από τα ελαστικά».